EERDERE REIZEN -> MAROKKO

Marokko

November 2001

Klik hier voor meer foto's van onze reis naar Marokko

Africa Twin naar huis: Marokko

Sinds mei 2000 heb ik eindelijk de motor waar ik al zolang naar op zoek was: Een Africa Twin. Gelijk lid geworden van de TCN en de off-road cursus gevolgd. Misschien dat ik dan van de zomer wel op de motor op vakantie kon gaan. Bij wijze van grap heb ik daarna tegen Marianne (mijn vriendin) gezegd dat we wel op de motor naar Marokko konden gaan. En zie daar, we hebben het gedaan!

De voorpret was voor ons al de helft van de lol: reisboeken kopen, routes uitstippelen, de motor aanpassen voor de verre reis (zie onder), met mensen praten die dit al eerder gedaan hebben, internetsites uitpluizen, mailen, etc.

Op 15 september vertrokken we dan eindelijk vanuit Amsterdam richting Algeciras in Zuid-Spanje. Er stond ons een reis van 2500 km. te wachten. Gelukkig hoefden we dat eerste stuk niet op de motor te doen: die stond op een klein rood karretje achter de auto… Op 17 september waagden we de oversteek naar het Afrikaanse continent. We zouden binnenkomen in een Spaanse Enclave in Marokko: Ceuta.

Bij de grens met Marokko was het allemaal erg hectisch: veel mensen die lopend met plastic zakken in hun handen de grens overstaken; allemaal door een lange blauwe kooi lopend, waarbij ze aan het uiteinde van de kooi samenstroomden op straat. Met zoveel mensen moet er wel bijna wat mis gaan, en dat gebeurde ook regelmatig, onder het gejoel van de jongeren die op de daken van de douanegebouwen de menigte ophitsten. Er werd veel in beslag genomen door de douaniers, wat gepaard ging met heftig emotionele taferelen: huilende en schreeuwende mannen en vrouwen die probeerden hun kostbaar verworven bezittingen voor de douaniers veilig te stellen. Chauffeurs van rammelende auto's mochten alles uitpakken en op staat uitstallen.

Een echte ouderwetse grens nog, waar we veel papieren moesten invullen om het land in te mogen. Gelukkig werden we geholpen door een officiële gids, die achteraf natuurlijk graag zijn fooi in ontvangst nam. Alle goede voorbereidingen ten spijt had ik een oude groene kaart bij mij: ik mocht dus het land niet in. Wonder boven wonder was er bij de grens een verzekeringskantoor, waar ik een tijdelijk verzekering kon afsluiten...

Ceuta -> Chefchaouen

Na ruim een uur waren we eindelijk de grens over. Daar werden we direct geconfronteerd met een compleet andere cultuur. De emotionele mensen kenden we al van ons korte verblijf aan de grens, maar de hoeveelheid lemen hutjes, kinderen, ezels en taxi's was overweldigend. De goed geasfalteerde weg slingerde zich vervolgens verder langs de kust van de Middellandse zee. Het uitzicht is er fantastisch…De eerste tussenstop in Chefchaouen, midden in het Rif-gebergte, stelde ons ook al niet gerust. Overal rond de camping drugsdealers, en we stonden daar nog alleen ook! Het Rif-gebergte staat namelijk bekend om zijn marihuana plantages. De mensen daar leven van de verkoop van, wat ze daar 'Kif' noemen. We hadden al gehoord dat de verkopers vrij agressief kunnen zijn…

Gelukkig kwam er na een paar uur een Nederlander de camping opgereden met zijn 4-wheel drive. Hij vertelde dat hij in Portugal woonde en al 20 jaar in Marokko komt. Hij vertelde de mooiste verhalen over Marokko en de mensen, en wees ons op onze nieuwe Michelin kaart allerlei mooie plekken aan waar we absoluut naar toe moesten…De moed die ons intussen toch wel in de laarzen gezakt was, begon toch weer een beetje naar boven te kruipen…

De volgende dag hebben we het stadje Chefchaouen bekeken. De nauwe straatjes en de huizen waren helder blauw geschilderd, erg mooi gekleurd in het licht van de felle zon: onze eerste echte ontmoeting met de compleet andere, Arabische cultuur. De drugsverkopers vielen overigens erg mee: ze maakten vaak eerst een praatje met ons, en als we niet wilde kopen, vonden ze dat prima, en wensten ze ons een goeie vakantie!

Chefchaouen -> Fès

Vanuit Chefchaouen zijn we richting het zuiden vertrokken. Fès, een van de oudste steden van Marokko, was onze volgende tussenstop. De weg ernaartoe was erg mooi om te rijden. Vele slingerende wegen waar we alleen mannen op ezeltjes tegenkwamen en af ten toe een verdwaalde vrachtwagen uit het jaar 0.

In Fès aangekomen zijn we met een gids de hele dag door de binnenstad gelopen. Zo'n 100 km. aan smalle steegjes (9400 straatjes!!), waar vanuit kleine kioskjes, verstopt in de door bamboe afgedekt straatjes, werd gehandeld in groenten, vlees en souvenirs. Alles wordt er vervoerd met ezels en muilezels die zwaar beladen en rinkelend van de coca cola flessen door de nauwe straatjes gejaagd worden; 't was net of we 100 jaar terug in de tijd waren…Geitenkoppen en hele geslachte schapen op de toonbank toonden ons waar de slagerskioskjes waren.

Met de fotocamera in aanslag werden we langs de mooiste plekjes in de stad geleid: fonteinen, parken, moskeeën, enz. Een prachtige wereld.

Fès -> Midden Altas -> Zaida

De volgende ritten gingen richting het zuiden, naar de woestijn, waar ik me al een paar weken op verheugd had. Via allerlei onverharde pistes door het Midden-Atlas gebergte kwamen we aan de rand van een woestijnlandschap terecht. De pistes door het bos en over de heide waren hard, rotsig en hadden diepe kuilen. Toch ging het erg goed met z'n 2-en op één motor, alleen konden we vaak niet echt hard doorrijden. Tijdens dat soort ritten was het vaak hard werken om de motor overeind te houden, zeker met alle bagage erop. De omgeving, de mensen die we tegenkwamen en pistes zelf maakten dat echter ruimschoots goed!

Onderweg hebben we veel souvenirs gekocht . Overal waar we stopten om even wat te eten of te drinken werden we aangesproken door Marokkaanse mannen met een verrot gebit en vale oude kleding. Vaak arme mensen, die proberen ons als de rijke westerlingen te verleiden iets van hen te kopen: fossielen, tapijten, groenten, etc. Vaak lukt het ze ook. De Marokkanen zijn namelijk erg goed in het onderhandelen: zodra je ergens een winkeltje binnengaat ben je eigenlijk al verkocht…, maar ja, op een motor kun je niet zo heel veel meenemen, zeker niet omdat we voor 3 weken kleding en kampeerspullen bij ons hadden en natuurlijk ook nog het nodige gereedschap, reserveonderdelen en water. Na een week hadden we zelf alle trucjes ook door, waardoor we op een vriendelijke manier toch 'nee' konden zeggen.

Langs de route stonden veel mensen naar ons te zwaaien. Ook als we stopten in een dorpje om langs de weg wat verse groenten of fruit te kopen, waren we een echte bezienswaardigheid. Overal vriendelijke mensen die graag een praatje met ons wilden maken, en ons af en toe ook uitnodigden voor een kopje oer-Marokkaanse Mint-thee. Daar zit zoveel suiker in, dat je lepeltje ook bijna rechtop blijft staan…

Het eten in Marokko is overigens ook erg lekker: veel stoofschotels en veel verse groenten! Alleen de salades, die waarschijnlijk afgespoeld worden met het water dat direct uit de put komt, zorgden ervoor dat we flink aan de diarree raakten. Drinkwater was op elke straathoek gewoon in petflessen te koop.

Zaida -> Midelt -> Er Rachidia -> Source bleu de Meski -> Erfoud -> Merzouga

Verder naar het zuiden kwamen we in de Sahara terecht. Dat moest het dan zijn! De Africa Twin was eindelijk thuis! Het was echt overweldigend: de knalgele zandduinen die afsteken tegen de vaal grijze Hamada (= steenwoestijn) en de strak blauwe lucht die daar nog niet vervuild is door industrie of uitlaatgassen. De palmoases met hun vele, vaak oude, palmbomen maakten het beeld compleet. Voor de motorrijder een echt paradijs. Er zijn daar geen gebaande wegen, je kunt rijden waar je wilt. Met het kompas erbij kwamen we uiteindelijk in een dorpje waar we wilden zijn, Merzouga. Het dorp ligt aan de rand van de hoogste Sahara zandduinen in Marokko. Dan te bedenken dat die gasten van Parijs Dakar daar dwars doorheen rijden! Het dorpje was zo klein dat we eerst dachten dat het nooit een dorpje kon zijn, maar toch wel….In een herberg aangekomen hebben we eerst veel gedronken: het was er warm, zo'n 35 graden. De dag ervoor waren er net 3 Duitsers geweest die met hun KTM's LC4 (149 kg. per stuk!!) door de duinen hadden gecrost. Dat wil ik ook!

De sfeer was er een van pure rust. Geen langsrazende auto's, geen haastende mensen, alleen maar rust. Ook de mensen straalden de rust uit. 'Relax max' het gezegde wat me nog het meeste bijstaat van ons bezoek aan de woestijn. De mensen hadden daar echt nog tijd voor ons, iets wat je in Nederland zelden tegenkomt. Hier heeft iedereen haast. Als je zegt dat je druk bent, dan is dat al geen onderscheidend kenmerk meer, want wie heeft het tegenwoordig niet druk…

We hebben vervolgens twee dromedarissen gehuurd en zijn 's middags samen met onze gids Moebarak, naar een oase toe gereden. Voor het eerst echt in de Sahara, een ervaring die ik niet snel zal vergeten. Overal zand, en door de zonsondergang veranderde het constant van kleur: van knalgeel, naar dieprood… Moebarak heeft die avond voor ons de Marokkaanse stoofpot (Tazine) gemaakt, erg lekker. Gewoon met de handen eten! 's Nachts hebben we buiten geslapen op een deken onder de sterrenhemel. Door het gebrek aan strooilicht leek het wel of de daar veel meer sterren zijn dan in Nederland. De volgende ochtend om half 6 werden we wakker door de opkomende zon. We zijn een van de omliggende zandduinen opgeklommen en hebben daar gewacht totdat de zon achter de horizon vandaag kwam. Ook nu verkleurde het zand om ons een, en voelden we hoe het langzaam weer warmer werd. Leuk om te weten dat mensen met reuma zich in de zomer, behalve hun hoofd, helemaal ingraven in het zand om van hun reuma af te komen…

Na de rit op de dromedarissen hebben we de motor gepakt en zijn we richting de Algerijnse grens gereden. Marokko en Algerije verkeren al een aantal jaar in staat van oorlog met elkaar. Met de aanslagen in de VS nog in het achterhoofd hebben we er toch maar vanaf gezien Algerije binnen te rijden. De weg naar de grens leidde ons over een opgedroogd meer. De vlakte was super! We hebben daar een half uur besteed aan foto's maken en hard rijden over de vlakte.
Natuurlijk heb ik ook nog even geprobeerd in de duinen te rijden met mijn eigen AT. Nou, ik kan je verklappen, geef mij maar mulzand op de hei in Nederland, dan kun je tenminste doorrijden. In 10 minuten tijd heb ik de motor 2x neergelegd en zat ik 3x vast…Met 35 graden wil je geen AT uitgraven! Het echte duinenwerk laat ik over aan de pro's.

Merzouga -> Tinerhir

De dagen daarna ben ik ziek geworden. Door de vele temperatuurverschillen en het zweten in te dikke motorkleding kreeg ik griep. Intussen waren we weer aan de voet van de Hoge Atlas beland, een bergketen die van oost naar west door Marokko heen loopt, met bergen boven de 4000 m hoog. Met de tent onder een palmboom was de locatie om ziek te worden niet eens zo'n vervelende.

Tinerhir -> Oulad merzoug

Na 3 dagen zijn we bepakt en bezakt de machtige hoge atlas in getrokken door de Gorge de Todra. Onderweg over heftige pistes kwamen we nomadenfamilies tegen die met hun geiten, schapen en dromedarissen op weg waren naar een nieuwe plaats voor hun tent van dromedarissen-wol. We reden door kleine dorpjes met roodlemen huisjes, een waterput en een schooltje. Af en toe als er een school uitging en we waren toevallig in de buurt, werden we omringd door nieuwsgierige, juichende kinderen. De pistes door de bergen waren lang en indrukwekkend, zowel qua landschappelijke schoonheid als qua moeilijkheidsgraad: erg steil en veel losse keien. De pashoogte lag op 2800 meter. Ondanks het heldere zonnig weer was het er fris boven. De totale stilte was fabelachtig…Door de inspanning werd ik die avond weer ziek.

Oulad merzoug -> Quarzazate -> Marrakesh

De volgende dag zijn we niet veel verder getrokken. In Ouarzazate zijn we op een camping gebleven. Aan het eind van de dag hebben we een hele bekend Kasba (= een oud en meestal vervallen ommuurd stadje) bekeken, die van Aït Benhadhou. Deze kasba is het decor geweest voor meer dan 20 hollywood films, zoals Jewel of the Nile en Lawrence of Arabia. De volgende dag stond de reis Marrakesh op het programma, ook een van de grotere steden in Marokko. We zouden daarheen rijden over een van de beroemdste passen in de hoge Atlas van Marokko: de Tizi 'n Tichka. Wat een weg! Onzettende haarspeldbochten en een uitzicht…

Marrakesh -> Tafraoute

Marrakesh was indrukwekkend. Dezelfde smalle straatjes als in Fès, maar toch veel opener. Het grootste plein stond vol met allerlei acrobaten, muzikanten en eettentjes. Zoals in alle andere steden in Marokko begint het leven pas na 7 uur 's avonds.

De dag erna vertrokken we richting Tafraoute, het zuidelijkste puntje van onze reis. Een echt Berberdorp van 6000 inwoners midden in het Anti Atlas gebergte een paar honderd kilometer van de grens met de Westelijke Sahara waar Marokko sinds 1975 strijd voert met de polisario, een guerrilla beweging die strijdt voor de onafhankelijkheid van de Westelijke Sahara. Vanuit Fès richting het zuiden betekende weer de hoge Atlas over. We hebben toen de Tizi-n-test pas genomen. Deze staat vanwege z'n afgronden en de smalle weg bekend als een van de gevaarlijkste passen in Marokko. Erg leuk dus!

De route in de Anti-Atlas was een van de mooiste die we ooit gereden hebben, en het was niet eens off-road: slingerende wegen tussen rode bergen met vervallen kasba's tegen de flanken, kleine kudden geiten, gesluierde vrouwen en lieftallige dorpjes.

De volgende dag hebben we vanuit Tafraoute een piste genomen om de bergen te verkennen. Nu dachten we dat we de dag ervoor een mooie weg hadden gehad, maar deze piste, tja, daar zijn helemaal geen woorden meer voor, zo mooi was-ie. Tussen de hoge rotstorens over een kleiweg met hier een daar een huisje…fantastisch!

Tafraoute -> kust -> Essaouira

Vanuit de mooie Anti Atlas begonnen we aan de terugreis. Op naar het Noorden. We zouden vanaf Agadir de kust volgen. In het begin was de kustlijn erg mooi door de indrukwekkend rotspartijen, maar gaandeweg werd het steeds saaier: een uitgestrekt landschap wat maar niet wilde veranderen. Uiteindelijk kwamen we in Essaouira, een van de beroemde surfstekken van de wereld. De golven van de Atlantische oceaan waren dan ook indrukwekkend te noemen. Het stadje zelf was gemaakt voor de westerse toerist: veel kleine winkeltjes en veel terrassen met goed en goedkoop eten. Natuurlijk konden we het niet laten om ook zelf nog even met een surfplank in de branding te gaan spelen…

Essaouira -> Rabat -> Ceuta

Vanuit surfcity vertrokken we met een tussenstop in de hoofdstad van Marokko, Rabat, naar Cueta. In Rabat begon het de ochtend van onze laatste etappe te plenzen. Aangezien Marokko niet zoveel regen heeft, is de waterafvoer niet bestand tegen hevige regen. Het gevolg was dan ook dat we door 30 cm. diepe plassen onze reis naar Cueta begonnen. Gelukkig hield het snel op met regenen, en werd ook het zicht weer wat beter. De route tot Tanger hebben we over 1 van de 2 snelwegen in Marokko afgelegd. Fantastisch dat je daar gewoon alleen bent op de snelweg. Da's in Nederland wel anders…Van Tanger naar Cueta, langs de noordkust van Marokko, konden we het Europese continent al zien liggen. De weg langs de kust was als vanouds weer super om te rijden. De zin om naar huis te gaan werd steeds meer voelbaar. Natuurlijk moesten we wel eerst weer de grens over. Daar aangekomen bleek dat ik een papiertje van de invoer van mijn motor kwijt was. Niemand had mij verteld dat het zo belangrijk was. Nu mocht ik het land weer niet uit! Aan de hand van een gids ben ik 1,5 uur bezig geweest een kopie te regelen. Daarna kon ik het land verlaten…

Over de reis

Al met al een zeer geslaagde reis. We hebben ongeveer 4100 km. in 3 weken gereden (3 dagen ziek), waarvan 10% - 15% onverhard. De onverharde wegen zijn niet allemaal goed bewegwijzerd, maar met vragen wisten we altijd de weg te vinden. Brandstof is redelijk goed verkrijgbaar in bijna elk dorp. Op de Michelinkaart die wij gebruikten (schaal 1:1.000.000) staat ook aangegeven waar je kunt tanken, alleen hebben ze niet overal loodvrije benzine. Met een bereik van 300 km. is echter elke afstand tussen tankstations te overbruggen. Verder heeft elk dorp een eigen monteur, die, zo heb ik horen vertellen, alles aan je motor kan maken. De motorrijders de we tegen zijn gekomen, waren allemaal buitenlanders.

Hier en daar zou ik het een volgende keer wel anders doen, maar het avontuur was wat het zo mooi maakte. Ik kan het iedereen aanraden! De Marokkanen zijn aardig maar trots volk. Hun familie en de koning is heilig, evenals de islam. Overal moet je over onderhandelen, als zie je in steeds meer restaurants menukaarten met vaste prijzen. Het eten is er erg goed, en je kunt er alles kopen wat je in je vakantie nodig hebt. Met een beetje kennis van de Franse taal kom je heel ver, maar ook met handen en voeten krijg je voor elkaar wat je wilt. De Marokkanen zijn erg arm. Velen leven van dat wat ze verbouwen op het land of dat wat een kudde geiten oplevert. Dit wordt geruild of verkocht op de souks (markten) die elke dag wel ergens in de buurt gehouden worden.

Mocht je van plan zijn iets soortgelijks te ondernemen, maar je hebt het nog nooit gedaan, kom gerust eens langs. Onder het genot van een kopje koffie vertellen we je graag meer over de reis, de onderdelen en wat we een volgende keer anders zouden doen. Natuurlijk kunnen we je ook de dia's laten zien…

Aanpassingen aan de motor

Aanpassingen aan mijn AT voor deze reis:

Klik hier voor meer foto's van onze reis naar Marokko